Vì mong kiểm soát đường huyết mà không phải dùng thuốc lâu dài, một người đàn ông 43 tuổi ở Hà Nội đã thử uống nước sắc từ lá ổi theo "mẹo" truyền miệng trên mạng xã hội. Sau 3 tháng, kết quả không như kỳ vọng, thậm chí tình trạng sức khỏe còn xấu đi rõ rệt.
Thông tin ban đầu ông N.V.H. được chẩn đoán mắc tiểu đường trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Ban đầu, đường huyết lúc đói của ông ở mức 8,1 mmol/L. Dù đã thay đổi chế độ ăn uống, chỉ số này vẫn chưa về ngưỡng an toàn.
Lo ngại phải dùng thuốc lâu dài, ông tham gia các hội nhóm về tiểu đường trên mạng và tiếp cận nhiều chia sẻ cho rằng chỉ cần uống nước lá ổi hằng ngày có thể giúp hạ đường huyết.
Tin vào phương pháp "tự nhiên", ông bắt đầu nấu nước từ khoảng 20 lá ổi mỗi ngày để uống thay nước lọc, đồng thời tự ý ngưng tuân thủ điều trị theo hướng dẫn bác sĩ.
Theo các chuyên gia nước lá ổi nên dùng vừa đủ, không uống thay nước lọc. Ảnh: Hoa Linh/Báo Vietnmanet
Sau một thời gian, ông xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khát nước liên tục và sụt cân nhanh. Ban đầu, ông cho rằng đây là dấu hiệu tích cực của việc "giảm đường".
Tuy nhiên, khi được gia đình khuyên đi kiểm tra lại, kết quả khiến ông bất ngờ: đường huyết lúc đói đã tăng lên hơn 11 mmol/L. Không chỉ vậy, ông còn được phát hiện có tổn thương đáy mắt, tăng huyết áp và nhiều biến chứng liên quan đến tiểu đường.
Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, trường hợp của ông H. không phải là cá biệt. Thực tế lâm sàng cho thấy không ít bệnh nhân mới phát hiện tiểu đường đã vội bỏ qua phác đồ điều trị để tìm đến các phương pháp truyền miệng như uống lá ổi, lá xoài hoặc các loại thảo dược khác với kỳ vọng có thể "chữa khỏi" bệnh.
Theo bác sĩ, xét dưới góc độ dược lý hiện đại, lá ổi có chứa nhiều flavonoid, đặc biệt là quercetin hoạt chất được cho là có khả năng ức chế enzym α-glucosidase, từ đó làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate và hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn.
Một số nghiên cứu quy mô nhỏ cũng từng ghi nhận trà lá ổi có thể giúp cải thiện chỉ số đường huyết và HbA1c ở nhóm người tiền tiểu đường. Tại Nhật Bản, trà lá ổi còn được lưu hành như một sản phẩm hỗ trợ sức khỏe dưới dạng thực phẩm chức năng.
Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để coi lá ổi là một phương pháp điều trị tiểu đường. Phần lớn nghiên cứu còn hạn chế về quy mô, thời gian theo dõi ngắn và chưa chuẩn hóa được hàm lượng hoạt chất.
Đặc biệt, với bệnh nhân tiểu đường type 1, việc tự ý thay thế insulin bằng các loại thảo dược như lá ổi là vô cùng nguy hiểm. Đây là thể bệnh mà cơ thể gần như không còn khả năng sản xuất insulin; nếu không được điều trị bằng insulin đầy đủ có thể dẫn đến nhiễm toan ceton, hôn mê và đe dọa tính mạng.
Ăn 4 quả trứng mỗi ngày suốt 5 tháng, người phụ nữ 33 tuổi nhận kết quả bất ngờ khi đi khámĐỌC NGAYBác sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Trung ương (Hà Nội) cũng chia sẻ với Vietnamnet, theo quan điểm y học cổ truyền, lá ổi là dược liệu quen thuộc, có nhiều hoạt chất sinh học có lợi, nhưng hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị của bác sĩ.
Việc sử dụng các loại thảo dược không đúng cách hoặc không kiểm soát liều lượng có thể gây rối loạn tiêu hóa, tương tác thuốc, thậm chí làm tăng nguy cơ hạ đường huyết khi dùng chung với thuốc điều trị tiểu đường.
Thực tế, nhiều bệnh nhân do quá tin vào các phương pháp dân gian đã tự ý ngừng thuốc, chuyển sang dùng hoàn toàn thảo dược, dẫn đến tình trạng bệnh diễn tiến nặng và xuất hiện biến chứng.
Theo các chuyên gia, lá ổi chỉ nên được xem như một yếu tố hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh, kết hợp vận động, theo dõi đường huyết thường xuyên và tuân thủ điều trị theo chỉ định y khoa.
"Tiểu đường là bệnh mạn tính cần được quản lý lâu dài bằng các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả. Người bệnh có thể sử dụng thêm các sản phẩm hỗ trợ nếu muốn, nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng," bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Lá ổi từ lâu được dùng trong dân gian như một nguyên liệu hỗ trợ sức khỏe, đặc biệt trong các vấn đề như ho và viêm đường hô hấp. Theo các chuyên gia, lá ổi chứa nhiều vitamin C, chất chống oxy hóa và hợp chất kháng khuẩn, giúp hỗ trợ giảm viêm, làm dịu ho và tăng cường miễn dịch, theo Thanh Niên.
Bà Chanchal Sharma, chuyên gia sức khỏe tại Ấn Độ chia sẻ với trang sức khỏe HealthShots (Ấn Độ) ổi chứa vitamin C, chất xơ và chất chống oxy hóa, giúp điều trị các triệu chứng ho.
"Lá ổi có chứa các hợp chất hoạt tính sinh học khác nhau, bao gồm tinh dầu và hợp chất phenolic có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và chống oxy hóa. Đặc tính tiêu đờm của lá ổi giúp loại bỏ chất nhầy và giảm nguy cơ ho", bà Sharma nói.
Cách sử dụng lá ổi phổ biến
- Uống trà lá ổi: Đun lá ổi với nước nóng, có thể thêm mật ong hoặc chanh để dễ uống hơn.
- Chế biến món ăn: Dùng lá ổi trong món hầm hoặc súp với lượng nhỏ.
- Ăn trực tiếp: Lá non có thể dùng sau khi rửa sạch, nhưng ít phổ biến hơn.
Mặc dù lá ổi có nhiều lợi ích nhưng việc tiêu thụ quá nhiều có thể dẫn đến tác dụng phụ như ngứa, buồn nôn, sưng.
Để đảm bảo an toàn, bạn nên ăn lá ổi với lượng vừa phải, ngừng sử dụng nếu thấy bất kỳ dấu hiệu dị ứng hoặc khó chịu nào và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thêm lá ổi vào chế độ ăn.
Trúc Chi (t/h)
