Thí điểm hướng dẫn khám bệnh, chữa bệnh từ xa
Bộ Y tế vừa có văn bản đề nghị các đơn vị liên quan nghiên cứu và thí điểm áp dụng dự thảo hướng dẫn hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ xa và hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa.
Danh sách gửi kèm công văn gồm Sở Y tế 10 địa phương gồm: Tp.Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh, Tp.Cần Thơ và 7 tỉnh: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, Tây Ninh, Vĩnh Long.
Bộ Y tế cũng gửi công văn đến Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược Tp.Hồ Chí Minh và hai dự án hợp tác quốc tế.
Thí điểm hướng dẫn khám bệnh, chữa bệnh từ xa (Ảnh minh hoạ).
Hướng dẫn làm rõ các mô hình triển khai, điều kiện thực hiện, trách nhiệm chuyên môn và yêu cầu bảo đảm an toàn người bệnh, bảo mật thông tin.
Hướng dẫn áp dụng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cung cấp dịch vụ, người hành nghề, người bệnh/người đại diện hợp pháp và cơ sở tiếp nhận có nhân viên y tế hỗ trợ trong phiên khám bệnh, chữa bệnh từ xa.
Danh mục bệnh, tình trạng bệnh được khám bệnh, chữa bệnh từ xa áp dụng theo quy định của Bộ Y tế.
Ưu tiên triển khai giai đoạn đầu đối với tái khám, theo dõi bệnh mạn tính ổn định, tư vấn sau ra viện, theo dõi điều trị tại cộng đồng, đánh giá tuân thủ và sàng lọc ban đầu để quyết định khám trực tiếp, chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Cơ sở xây dựng hoặc áp dụng tiêu chí sàng lọc phù hợp với chuyên khoa, phạm vi dịch vụ và điều kiện triển khai; người hành nghề chỉ tiếp tục khi đã xác thực được người bệnh, có đủ dữ kiện, không có dấu hiệu cảnh báo và nhận định hình thức từ xa bảo đảm an toàn.
Khi cần khám thực thể, cận lâm sàng hoặc dữ kiện chưa đủ, phải chuyển khám trực tiếp. Việc khám bệnh, chữa bệnh từ xa phải theo quy định về danh mục bệnh, tình trạng bệnh do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
Không sử dụng khám bệnh, chữa bệnh từ xa để thay thế hoặc trì hoãn cấp cứu; không áp dụng cho can thiệp, phẫu thuật, thủ thuật hoặc điều khiển thiết bị từ xa khi chưa có quy trình kỹ thuật riêng và điều kiện pháp lý tương ứng.
2 mô hình khám bệnh, chữa bệnh từ xa
Hướng dẫn xác định hai mô hình khám bệnh, chữa bệnh từ xa:
Đó là mô hình thứ nhất người hành nghề trực tiếp tư vấn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa cho người bệnh. Mô hình thứ hai là người hành nghề thực hiện hoạt động này với sự hỗ trợ của nhân viên y tế tại địa điểm của người bệnh.
Việc lựa chọn mô hình căn cứ vào tình trạng sức khỏe, khả năng sử dụng thiết bị của người bệnh, điều kiện kết nối, khả năng cung cấp thông tin và các chỉ số sức khỏe cần thiết, đồng thời phù hợp với năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật của cơ sở y tế.
Với mô hình có nhân viên y tế hỗ trợ tại chỗ, nhân viên y tế có thể giúp người bệnh sử dụng thiết bị kết nối, đo và cung cấp các chỉ số sức khỏe, thu thập thông tin, hồ sơ bệnh án và kết quả xét nghiệm để người hành nghề có căn cứ đánh giá tình trạng sức khỏe.
2 mô hình khám bệnh, chữa bệnh từ xa (Ảnh: Hữu Thắng).
Mô hình này phù hợp với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người gặp khó khăn khi sử dụng thiết bị, kết nối Internet và cung cấp thông tin.
Khám bệnh, chữa bệnh từ xa có thể hỗ trợ theo dõi người mắc bệnh mạn tính đã ổn định, quản lý sức khỏe tại cộng đồng, theo dõi sau khi ra viện, đánh giá việc tuân thủ điều trị và sàng lọc ban đầu. Việc áp dụng phải phù hợp với tình trạng người bệnh và khả năng chuyên môn của cơ sở thực hiện.
Hướng dẫn nhấn mạnh, khám bệnh, chữa bệnh từ xa không được thay thế hoặc làm chậm trễ việc cấp cứu. Khi người bệnh có dấu hiệu cần xử trí khẩn cấp, không đủ thông tin để đánh giá hoặc cần được thăm khám trực tiếp, người hành nghề phải hướng dẫn người bệnh đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp.
Các hoạt động phẫu thuật, thủ thuật, can thiệp hoặc điều khiển thiết bị y tế từ xa không được thực hiện nếu chưa có quy trình kỹ thuật riêng và chưa đáp ứng các điều kiện pháp lý tương ứng.
Cơ sở y tế triển khai khám bệnh, chữa bệnh từ xa phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép hoạt động, phạm vi chuyên môn, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật theo quy định.
Về điều kiện đối với người hành nghề khám chữa bệnh từ xa, hướng dẫn nêu rõ phải có giấy phép hành nghề còn hiệu lực, thực hiện đúng phạm vi hành nghề và đúng phân công của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Được cơ sở tập huấn và đánh giá khả năng sử dụng nền tảng, sàng lọc nguy cơ, xác thực, bảo vệ dữ liệu, xử trí mất kết nối và chuyển cấp cứu.
Có quyền quyết định tiếp tục phiên khám từ xa hoặc yêu cầu người bệnh đến khám trực tiếp khi không đủ dữ kiện chuyên môn, nghi ngờ cấp cứu, nghi ngờ mạo danh hoặc có rủi ro an toàn người bệnh.
Chịu trách nhiệm về nhận định chuyên môn, chỉ định, kê đơn và hướng xử trí trong phạm vi phiên khám do mình thực hiện.
Hoạt động tư vấn, kê đơn và quản lý thuốc khi khám bệnh, chữa bệnh từ xa vẫn phải tuân thủ quy định hiện hành.
Bên cạnh hoạt động khám chữa bệnh từ xa trực tiếp với người bệnh, hướng dẫn cũng đề cập hoạt động hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa các cơ sở khám chữa bệnh.
Các nội dung hỗ trợ gồm trao đổi, tư vấn chuyên môn đối với trường hợp bệnh cụ thể; hỗ trợ đọc, phân tích kết quả cận lâm sàng; hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính tại tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Ý kiến hỗ trợ chuyên môn là căn cứ tham khảo cho quá trình xử trí, không thay thế trách nhiệm của người hành nghề trực tiếp điều trị và cơ sở đang quản lý người bệnh.
Huyền Linh
