Ảnh minh họa
Máy đào hầm Wilma đã xuyên qua những mét đá cuối cùng, hoàn thành một đường hầm đường sắt liên tục dài khoảng 55 km, kết nối Innsbruck (Áo) với Fortezza (Italy). Đây là một trong hai đường hầm chính dành cho tàu hỏa thuộc dự án Brenner Base Tunnel.
Theo đơn vị quản lý dự án BBT SE, tính đến tháng 9/2026, khoảng 221 km trong tổng số 230 km đường hầm của toàn hệ thống đã được đào, đạt khoảng 96%. Khi kết nối với đường hầm đường sắt hiện hữu ở phía nam Innsbruck, công trình sẽ hình thành tuyến đường sắt ngầm liên tục dài khoảng 64 km, được BBT SE giới thiệu là tuyến đường sắt ngầm liên tục dài nhất thế giới.
Đường hầm nằm sâu dưới dãy Alps
Brenner Base Tunnel là dự án đường sắt xuyên qua dãy Alps, kết nối Innsbruck của Áo với Fortezza ở miền bắc Italy. Đường hầm chính dài khoảng 55 km, được xây dựng bên dưới khu vực đèo Brenner – một trong những hành lang giao thông quan trọng nối Trung Âu với Italy.
Khác với tuyến đường sắt hiện hữu phải leo lên khu vực đèo núi, tuyến mới đi xuyên qua phần nền của dãy Alps. Điểm cao nhất bên trong đường hầm nằm ở độ cao khoảng 790 m so với mực nước biển, thấp hơn khoảng 580 m so với đèo Brenner, vốn nằm ở độ cao khoảng 1.370 m.
Để hình thành tuyến ngầm dài khoảng 64 km, dự án sẽ kết hợp đường hầm Brenner dài 55 km với khoảng 9 km thuộc đường hầm thung lũng Inn (Inn Valley Tunnel) đã được đưa vào sử dụng từ năm 1994, có tổng chiều dài 12,7 km.
Tổng chiều dài 230 km được tính cho toàn bộ hệ thống đường hầm, không chỉ riêng tuyến tàu chạy. Ngoài hai đường hầm đường sắt chính, công trình còn có đường hầm thăm dò, các lối tiếp cận, đường hầm cứu hộ và những nhánh phục vụ thi công, vận hành.
Trong tổng khối lượng đã đào, khoảng 115 km thuộc các đường hầm đường sắt, 57 km là đường hầm thăm dò và 49 km là các đường hầm tiếp cận, cứu hộ và hậu cần.
Máy đào hầm nặng 2.700 tấn xuyên qua lòng núi
Một trong những cột mốc đáng chú ý của dự án diễn ra ngày 25/8/2026, khi máy đào hầm Wilma hoàn thành nhiệm vụ sau 706 ngày hoạt động bên trong lòng núi.
Thiết bị này dài khoảng 180 m, nặng 2.700 tấn. Riêng đầu cắt phía trước có đường kính 10,37 m, nặng khoảng 260 tấn, với công suất lắp đặt gần 9.928 kW.
Trong quá trình thi công, máy vừa cắt đá, vận chuyển đất đá ra ngoài, vừa hỗ trợ lắp đặt các cấu kiện bê tông đúc sẵn để tạo thành lớp vỏ gia cố đường hầm. Trên đoạn tuyến do Wilma đào, khoảng 3.720 vòng bê tông, gồm hơn 22.000 cấu kiện riêng lẻ, đã được lắp đặt.
Đất đá sau khi đào được vận chuyển bằng hệ thống băng tải tới các khu vực tập kết, hạn chế việc phụ thuộc hoàn toàn vào xe tải hoạt động trong lòng núi.
Ngày 28/7/2026, các đội thi công từ phía Áo và Italy cũng đã gặp nhau dưới lòng núi, sau khi đào xuyên qua những lớp đá cuối cùng tại khu vực biên giới. Trước đó, một đường hầm thăm dò nhỏ hơn đã kết nối hai quốc gia vào tháng 9/2025.
Ở một số vị trí, lớp đá nằm phía trên đường hầm dày tới khoảng 1.720 m. Tổng khối lượng đất đá dự kiến phải đào để hoàn thành dự án vào khoảng 21,5 triệu m³. Một phần vật liệu phù hợp sẽ được nghiền và tái sử dụng trong sản xuất bê tông hoặc các hạng mục xây dựng khác.
Tàu khách chạy 250 km/h, thời gian qua núi giảm còn 25 phút
Khi hoàn thành, tuyến Brenner Base Tunnel được thiết kế cho tàu khách chạy với tốc độ tối đa 250 km/h và tàu hàng tối đa 160 km/h.
Lợi thế của tuyến mới không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở địa hình bằng phẳng hơn. Độ dốc trong đường hầm chỉ khoảng 4-7‰, thấp hơn đáng kể so với tuyến đường sắt hiện hữu phải vượt qua đèo núi.
Theo ước tính của dự án, thời gian di chuyển của tàu khách giữa hai đầu tuyến sẽ giảm từ khoảng 1 giờ 20 phút xuống còn 25 phút. Đối với tàu hàng, thời gian hành trình dự kiến giảm từ khoảng 1 giờ 45 phút xuống còn 35 phút.
Theo BBT SE, tổng chi phí dự án hiện được ước tính khoảng 10,5 tỷ euro. Khoản vốn này bao gồm chi phí xây dựng, thiết bị đường sắt, hệ thống kỹ thuật, quản lý, dự phòng rủi ro và các điều chỉnh liên quan đến lạm phát.
Liên minh châu Âu (EU) tham gia tài trợ dự án do công trình nằm trên hành lang giao thông xuyên quốc gia. Khoảng 2,3 tỷ euro vốn hỗ trợ từ EU đã được phân bổ, phần chi phí còn lại do Áo và Italy cùng đảm nhận theo cơ chế tài chính của dự án.
Brenner Base Tunnel được xây dựng trong bối cảnh tuyến đường sắt hiện hữu qua đèo Brenner đang hoạt động gần giới hạn năng lực. Địa hình nhiều khúc cua và độ dốc lớn gây khó khăn cho việc vận hành các đoàn tàu hàng dài, nặng.
Theo kế hoạch hiện tại, Brenner Base Tunnel dự kiến đi vào vận hành thương mại vào đầu năm 2032. Khi đó, tuyến đường sắt ngầm dài khoảng 64 km sẽ tạo thêm một hành lang vận tải xuyên dãy Alps, kết nối mạng lưới đường sắt Áo và Italy, đồng thời tăng khả năng lưu thông hàng hóa giữa Bắc và Nam châu Âu.
