Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI
Bán dẫn yêu cầu cao về công nghệ
Theo bà Nguyễn Thị Bích Yến, Chủ tịch công ty cổ phần VSAP Lab, thị trường bán dẫn toàn cầu đang bùng nổ mạnh mẽ. Quy mô ngành được dự báo đạt mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026 và tiến tới vượt 2.000 tỷ USD vào năm 2030. Đà tăng trưởng này mở ra dư địa đáng kể để doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt trong các lĩnh vực đóng gói vi mạch và những công đoạn có khả năng tạo giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, quy mô thị trường càng lớn, yêu cầu đối với nhà cung ứng càng khắt khe. Trong ngành công nghiệp bán dẫn, nơi một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và toàn bộ quy trình sản xuất, lợi thế về chi phí lao động hay những cam kết đầu tư đơn thuần không đủ để bảo đảm vị trí trong chuỗi cung ứng.
Điều các tập đoàn quốc tế tìm kiếm trước hết là năng lực thực tế và tính chuẩn mực của đối tác. Vì vậy, doanh nghiệp cần đáp ứng ba nhóm yêu cầu cốt lõi đó là năng lực công nghệ và khả năng cung cấp giải pháp linh hoạt, phù hợp với yêu cầu cụ thể của khách hàng; năng lực công nghiệp hóa, bảo đảm sản xuất ổn định, chất lượng đồng đều và tiến độ giao hàng đáng tin cậy; năng lực quản trị, tài chính và bảo mật sở hữu trí tuệ.
Đây không đơn thuần là những tiêu chí kỹ thuật mà còn là thước đo mức độ trưởng thành của doanh nghiệp. Một đơn vị có thể tạo ra sản phẩm mẫu tốt nhưng chưa chắc đã đủ khả năng sản xuất hàng loạt. Có thể đáp ứng một đơn hàng nhỏ nhưng chưa chắc duy trì được chất lượng khi sản lượng tăng lên. Và ngay cả khi có công nghệ phù hợp, doanh nghiệp vẫn khó trở thành đối tác dài hạn nếu thiếu hệ thống quản trị minh bạch, năng lực tài chính ổn định và cơ chế bảo vệ bí mật công nghệ.
Vì vậy, bài toán của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ là tìm cách bước chân vào chuỗi cung ứng, mà phải xây dựng năng lực để đứng vững trong chuỗi cung ứng đó. Muốn vậy, cần đầu tư có trọng tâm, nâng cao chất lượng nhân lực, chuẩn hóa quy trình sản xuất và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Thay vì dàn trải nguồn lực để theo đuổi nhiều lĩnh vực cùng lúc, doanh nghiệp cần xác định những công đoạn phù hợp với năng lực hiện có, từng bước tích lũy kinh nghiệm và tiến lên những khâu có giá trị gia tăng cao hơn.
Đưa sản phẩm lên sàn phải giải quyết những vấn đề căn bản
Ông Nguyễn Ngọc Dũng, Chủ Tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam chia sẻ, nếu bán dẫn đặt ra yêu cầu cao về công nghệ và độ chính xác thì thương mại điện tử xuyên biên giới lại mở ra một con đường tiếp cận thị trường quốc tế linh hoạt hơn cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử, kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà nhập khẩu hoặc hệ thống phân phối trung gian, doanh nghiệp có thể đẩy mạnh mô hình xuất khẩu trực tiếp đến người tiêu dùng (B2C), chủ động giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.
AI tiếp tục mở rộng khả năng này thông qua phân tích dữ liệu thị trường, nhận diện xu hướng tiêu dùng, tối ưu quảng cáo, cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm và hỗ trợ chăm sóc khách hàng đa ngôn ngữ. Những công việc trước đây đòi hỏi nguồn lực lớn để triển khai trên nhiều thị trường nay có thể được thực hiện linh hoạt hơn, nếu doanh nghiệp biết lựa chọn và ứng dụng công nghệ phù hợp.
Dẫu vậy, không nên xem thương mại điện tử hay AI như một lối đi tắt để chinh phục thị trường toàn cầu. Đưa sản phẩm lên sàn mới chỉ là bước khởi đầu. Để duy trì doanh số và xây dựng thương hiệu dài hạn, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề căn bản như chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn thị trường nhập khẩu, logistics xuyên biên giới, hoàn tất đơn hàng, dịch vụ hậu mãi và bảo vệ dữ liệu khách hàng, ông Nguyễn Ngọc Dũng cho biết thêm.
Cần chủ động tạo lập lợi thế cạnh tranh
Tuy nhiên, xuất khẩu trực tiếp không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng đầu ra mà còn tạo cơ hội tiếp cận dữ liệu tiêu dùng và hiểu rõ hơn nhu cầu của thị trường. Nếu biết khai thác nguồn dữ liệu này, doanh nghiệp có thể điều chỉnh sản phẩm, cải thiện dịch vụ và từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, trải nghiệm và bản sắc thương hiệu.
Dù lựa chọn tham gia ngành bán dẫn hay phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới thì doanh nghiệp Việt Nam đều đứng trước yêu cầu chung đó là chuyển từ tư duy tận dụng cơ hội sang chủ động tạo lập lợi thế cạnh tranh.
Chính vì vậy, ba trụ cột cần được triển khai đồng bộ là nâng cao năng lực, kết nối chuỗi và phát triển thị trường. Nâng cao năng lực giúp doanh nghiệp củng cố nội lực, làm chủ công nghệ và chuẩn hóa hoạt động. Kết nối chuỗi tạo điều kiện tiếp cận các tập đoàn quốc tế, đối tác phân phối, nhà cung ứng và hệ sinh thái hỗ trợ. Phát triển thị trường giúp đa dạng hóa khách hàng, mở rộng kênh bán hàng và nâng cao giá trị thương hiệu.
Trong tiến trình này, doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực riêng lẻ. Việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đa quốc gia, cơ sở nghiên cứu, trường đại học và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách về trình độ, tiêu chuẩn và kinh nghiệm thị trường. Các chương trình hỗ trợ cũng cần hướng đến năng lực thực chất, từ đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ đến tư vấn tiêu chuẩn, sở hữu trí tuệ và xúc tiến thương mại số.
