Đất ông Trọng mua có nguồn gốc do bà M đăng ký năm 1989 (có bản phô tô Giấy chứng nhận đã đăng ký ruộng đất năm 1989, bản gốc ông không lưu giữ và không biết thất lạc ở đâu, với diện tích 2.200 m2; có tên bà M, số thửa, số tờ trong Sổ mục kê của phường).
Năm 1994, bà M cho con trai là ông T 300 m2 (một phần của thửa đất 2.200 m2) bằng giấy tờ viết tay. Ông T xây dựng nhà ở năm 2003 và sử dụng ổn định vào mục đích đất ở.
Trong quá trình sử dụng, ông T đã chuyển nhượng bớt một phần đất cho người khác sử dụng, diện tích đất thực tế còn lại là 97,7 m2. Năm 2021, ông T chuyển nhường quyền sử dụng 97,7 m2 đất và nhà ở cho ông Trọng.
Toàn bộ giấy tờ chuyển quyền sử dụng đất viết tay đều có bản chính, có chứng từ đóng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp từ năm 2011 đến hết năm 2026.
Thời điểm năm 2014, ông T có xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu với mục đích sử dụng là đất ở, được UBND phường cũ ban hành thông báo xác minh nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất "đất có nguồn gốc do bà M đăng ký năm 1989, cho con trai ông T năm 1994. Ông T xây dựng nhà ở năm 2003, hiện trạng có nhà cấp 4. Trong quá trình sử dụng, ông T đã chuyển nhượng bớt một phần cho người khác sử dụng, diện tích còn lại thực tế là 97,7 m2, không tranh chấp về đất đai và tài sản gắn liền với đất". Tuy nhiên, Văn phòng đăng ký đất đai trả hồ sơ do "không đủ điều kiện theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP" (do không phù hợp quy hoạch).
Đến nay, khu vực này chưa có dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư và chưa có quyết định thu hồi đất hay thông báo thu hồi đất (quy hoạch, dự án treo gần 30 năm).
Ông Trọng hỏi, đất ông nhận chuyển nhượng của ông T với nguồn gốc như trên có thuộc trường hợp đất có giấy tờ đất theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 không?
Đất và nhà ở ông đang sử dụng ổn định, không có tranh chấp và nguồn gốc đất, giấy tờ như trên có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu với mục đích sử dụng là đất ở theo Điều 137 Luật Đất đai 2024, điểm b khoản 1 Điều 42 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP, điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai 2024, khoản 3 Điều 7 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP không? Hay sẽ áp dụng theo điều khoản nào khác của Luật Đất đai 2024?
Nếu đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở lần đầu thì việc tính tiền sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính theo quy định, điều khoản nào của pháp luật hiện hành (ông chưa lần nào được Nhà nước giao đất, công nhận đất ở hay chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở theo hạn mức)?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:
Nội dung phản ánh của ông là vụ việc cụ thể và cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, các quy định cụ thể của địa phương đã ban hành theo thẩm quyền để xem xét, giải quyết; do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường không có đủ thông tin và cơ sở để trả lời cụ thể. Bộ Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến chung như sau:
Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.
Tại Điều 138 Luật Đất đai quy định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất mà không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin đến ông được biết và nghiên cứu thực hiện. Trường hợp ông còn khó khăn, vướng mắc, đề nghị ông gửi phản ánh, kiến nghị đến Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM để được hướng dẫn bảo đảm phù hợp với pháp luật về đất đai và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai của địa phương đã ban hành theo thẩm quyền.
