Xử phạt Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn điện tử: Chuyên gia Thuế nói gì?

Theo chuyên gia thuế, hiện chưa căn cứ để xử phạt hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng nếu xuất hóa đơn điện tử. Ngoài ra, cơ quan thuế cần có hướng dẫn đồng bộ, linh hoạt hơn đối với hộ kinh doanh.
Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn điện tử bị xử phạt: Chuyên gia Thuế nói gì? - Ảnh 1.
Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn điện tử bị xử phạt: Chuyên gia Thuế nói gì? - Ảnh 2.

Thông báo của cơ quan thuế về hóa đơn điện tử

Mới đây, cơ quan Thuế ở nhiều địa phương như Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế Cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi… đồng loạt phát thông báo về việc ngừng sử dụng hóa đơn đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.

Cơ quan Thuế lưu ý, trường hợp không thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử nhưng vẫn tiếp tục sử dụng thì được xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật.

Sau khi ngừng sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện ghi chép doanh thu phát sinh vào Sổ doanh thu theo mẫu S1a làm căn cứ kê khai thuế.

Liên quan đến vấn đề trên, tại Tọa đàm trực tuyến "Chuyên gia giải nỗi lo về thuế cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa" sáng 14/4, bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), cho biết cơ quan thuế hiện đã quán triệt nguyên tắc không xử phạt trong trường hợp phát sinh vướng mắc khi thực thi.

Vì vậy, các hộ kinh doanh tuân thủ chính sách, chủ động xuất hóa đơn, kể cả khi không thuộc diện bắt buộc thì không có cơ sở để bị xử phạt. Tuy nhiên, trên thực tế, cách hiểu và áp dụng tại các cơ quan thuế địa phương vẫn chưa đồng nhất.

Theo bà Cúc, một số nơi cho rằng việc xuất hóa đơn khi không thuộc diện bắt buộc là vi phạm và có thể bị xử phạt. Trong khi đó, ở những địa phương khác, cơ quan thuế lại hướng dẫn linh hoạt hơn, cho phép người nộp thuế liên hệ để được hỗ trợ xử lý trong các trường hợp tương tự.

Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn điện tử bị xử phạt: Chuyên gia Thuế nói gì? - Ảnh 3.

Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA)

Từ thực trạng này, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đã kiến nghị Bộ Tài chính và cơ quan thuế sớm ban hành hướng dẫn rõ ràng, thống nhất. Theo đề xuất, các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc diện chịu thuế GTGT và thuế TNCN vẫn có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn khi khách hàng có nhu cầu.

Đồng thời, cần đảm bảo sự thống nhất trong triển khai trên toàn hệ thống, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau, gây tâm lý lo ngại và lúng túng cho cộng đồng hộ kinh doanh.

Đồng quan điểm, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho biết cuối năm 2025 và đầu năm 2026, các cơ quan thuế khuyến khích hộ, cá kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử, và thực tế, đã có rất nhiều hộ, cá nhân kinh doanh chi trả chi phí mua hóa đơn điện tử, chữ ký số, hay phần mềm bán hàng…

Do đó, việc đột ngột buộc hộ kinh doanh ngưng sử dụng hóa đơn điện tử sẽ tạo ra nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh.

Trường hợp, vì lý do hợp lý, ví dụ, hệ thống hóa đơn điện tử quá tải, không thể tiếp nhận hóa đơn điện tử từ đối tượng hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng, thì Bộ tài chính hoặc Cục thuế nên giải thích và hướng dẫn cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng xuất hóa đơn điện tử bị xử phạt: Chuyên gia Thuế nói gì? - Ảnh 4.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas

Ông cũng cho biết, trong giai đoạn chuyển tiếp giữa chính sách thuế mới và cũ đang diễn ra, Cục thuế cũng đã nhiều lần khẳng định tinh thần, thời gian đầu, ưu tiên hướng dẫn và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, và không xử phạt.

Do đó, theo quan điểm của vị này, cơ quan thuế cần làm rõ quan điểm việc sử dụng hóa đơn điện tử, cũng như quan điểm không xử phạt hành chính với hộ, cá nhân kinh doanh các hành vi tương tự, trừ khi đó là hành vi trốn thuế có chủ đích.

Liên quan đến sử dụng bảng kê, ông Tuấn cho biết, theo quy định hiện tại, nếu doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh dưới 1 tỷ đồng sẽ khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử. Nếu hộ, cá nhân kinh doanh dưới 500 triệu đồng thì sẽ được lập bảng kê để được tính chi phí được trừ.

"Vậy tại sao chúng ta không cho phép sử dụng hóa đơn điện tử, thay vì phải lập bảng kê?", ông Tuấn đặt vấn đề.

Vị chuyên gia cho biết về cơ bản thì việc sử dụng bảng kê sẽ làm chi phí tổng thể xã hội cao hơn hẳn việc sử dụng hóa đơn điện tử. Bởi lẽ, việc lập bảng kê sẽ mất thời gian, do phải in giấy, điền thông tin, photo hoặc chụp hình căn cước công dân của người bán, cũng như tốn chi phí lưu trữ. Việc giải thích với người bán để xin căn cước công dân cũng không dễ dàng. Bởi lẽ, thông tin căn cước công dân là nhạy cảm và dễ bị lừa đảo.

Ông Tuấn đề xuất cho phép hộ kinh doanh, dù dưới hay trên ngưỡng 500 triệu đồng, được tự lựa chọn sử dụng hóa đơn điện tử, thay vì áp đặt cấm hoặc bắt buộc.