Tại Khoa Nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115, một cụ ông 87 tuổi được người nhà đưa đến khám vì mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, suy kiệt. Thăm khám ghi nhận người bệnh có khuôn mặt tròn, đỏ, mỡ dồn vùng cổ, da mỏng và dễ bầm. Khi hỏi về thuốc đang dùng, người nhà cho biết cụ đã tự mua thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc và dùng kéo dài vì "uống thấy dễ chịu".
Khai thác tiền sử bệnh người nhà bệnh nhân cho biết, vì thường xuyên mệt mỏi nên cụ ông tự mua thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc và sử dụng trong thời gian dài vì "uống thấy dễ chịu".
Qua thăm khám bác sĩ đánh giá, người bệnh có dấu hiệu gợi ý hội chứng Cushing (Cushing syndrome) kèm suy tuyến thượng thận mạn, liên quan đến việc sử dụng corticoid (corticosteroids) kéo dài.
Sau điều trị theo phác đồ, sức khỏe người bệnh cải thiện và được tư vấn theo dõi lâu dài.
Một bệnh nhân mắc hội chứng Cushing. Ảnh minh họa: Bệnh viện cung cấp.
Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Nhân dân 115 khuyến cáo, người dân không nên tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không ghi rõ thành phần. Những loại thuốc được quảng cáo là "giảm đau nhanh", "thuốc gia truyền", "thuốc đông y trộn" có thể chứa corticoid mà người dùng không biết, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu sử dụng kéo dài.
"Corticoid (corticosteroids hoặc glucocorticoids) là nhóm thuốc có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch rất mạnh. Đây là loại thuốc quan trọng trong y học, thường được bác sĩ chỉ định để điều trị nhiều bệnh lý như hen phế quản, dị ứng, bệnh khớp, các bệnh tự miễn hoặc một số tình trạng viêm nặng. Khi sử dụng đúng chỉ định, đúng liều và được theo dõi chặt chẽ, corticoid mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt cho người bệnh", Bác sĩ Hạnh nói.
Tuy nhiên, nếu tự ý sử dụng hoặc dùng kéo dài mà không có sự theo dõi của bác sĩ, corticoid có thể gây ra nhiều rối loạn trong cơ thể. Một trong những hậu quả thường gặp là làm rối loạn hoạt động của tuyến thượng thận - cơ quan có vai trò sản xuất hormone quan trọng giúp cơ thể đáp ứng với stress và duy trì nhiều chức năng sống.
Khi cơ thể phụ thuộc vào corticoid từ bên ngoài trong thời gian dài, tuyến thượng thận có thể giảm hoặc ngừng hoạt động, dẫn đến suy tuyến thượng thận mạn tính.
Người đàn ông 30 tuổi tử vong vì thói quen buổi sáng khiến cơ thể “chết dần chết mòn”ĐỌC NGAYDấu hiệu gợi ý lạm dụng corticoid kéo dài
Người dùng corticoid kéo dài có thể xuất hiện:
Thay đổi ngoại hình: mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng cổ, tăng mỡ vùng bụng, teo cơ tay chânDa: da mỏng, dễ bầm, rạn da đỏ tímChuyển hóa: tăng huyết áp, tăng đường huyết, loãng xươngToàn thân: mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, buồn nônTrúc Chi (t/h)
