Cụ thể, ông Aat Pisanwanich, một nhà kinh tế độc lập, cho biết quy mô GDP của Thái Lan vào khoảng 500 tỷ USD, trong khi GDP của Việt Nam đã hơn 400 tỷ USD. Cả vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và giá trị xuất khẩu của Việt Nam đều cao hơn so với Thái Lan.
Vị chuyên gia nhận định rằng, chẳng bao lâu nữa, nền kinh tế Thái Lan có thể tụt xuống vị trí cuối cùng trong số năm quốc gia đang phát triển thuộc ASEAN.
"Mặc dù cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 nghiêm trọng hơn so với suy thoái kinh tế hiện nay, nhưng Thái Lan lúc đó không phải đối mặt với những vấn đề kinh tế cơ cấu sâu sắc", ông Aat cho biết.
Ông Aat Pisanwanich cũng cho biết, năm 1997, Thái Lan không có đối thủ cạnh tranh thực sự nào về cơ sở sản xuất. Nhưng ở thời điểm hiện tại, Việt Nam và Indonesia là những đối thủ cạnh tranh chính, trong khi hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường nội địa.
Khi khả năng cạnh tranh của Thái Lan suy giảm, lực lượng lao động của nước này đang thu hẹp lại do tỷ lệ sinh thấp và dân số già ngày càng tăng. Thái Lan đã trở thành một xã hội già hóa, với khoảng 13 triệu người cao tuổi, điều này làm giảm quy mô lực lượng lao động và làm suy yếu tiêu dùng nội địa.
Trong khi đó, Việt Nam đã nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực nông nghiệp và cải cách bộ máy hành chính nhà nước để tinh gọn hơn và giảm chi tiêu công. Không chỉ vậy, Việt Nam cũng có dân số đông hơn nhiều, khoảng 100 triệu người, so với 66 triệu người của Thái Lan.
Một số chuyên gia kinh tế độc lập Thái Lan cảnh báo rằng, trong vòng 2 năm tới, quy mô GDP của Việt Nam có khả năng bắt kịp GDP của Thái Lan
Ông cho rằng việc giải quyết các vấn đề kinh tế của Thái Lan đòi hỏi hai cách tiếp cận song song: các biện pháp kích thích kinh tế cùng với cải cách cơ cấu để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ, chẳng hạn như năng lực cạnh tranh trong nông nghiệp hoặc xuất khẩu.
Ông Aat cho biết, chiến lược này cũng đòi hỏi phải giải quyết vấn nạn tham nhũng và cải cách bộ máy hành chính nhà nước bằng cách lựa chọn những người có năng lực để thực hiện công việc, thay vì bổ nhiệm người dựa trên quan điểm chính trị.
Còn theo bà Chittawan Chanagul, giảng viên kinh tế tại Đại học Kasetsart, nguyên nhân gốc rễ của tình trạng kinh tế yếu kém của Thái Lan chủ yếu xuất phát từ sự lạc hậu trong giáo dục và tham nhũng.
Bà cho biết bảng xếp hạng chất lượng giáo dục mới nhất của World Population Review cho thấy trong khối ASEAN, Singapore đứng đầu, trong khi Thái Lan đứng thứ tám, kém hơn cả Brunei, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia và thậm chí cả Lào.
Về chất lượng giáo dục, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh được xếp hạng trong top 500 thế giới, ngang tầm với Đại học Chulalongkorn. Vị chuyên gia cho biết, mặc dù Việt Nam có ít trường đại học chất lượng cao hơn Thái Lan, nhưng trong vòng 5 năm tới, quốc gia đặt mục tiêu đưa các trường đại học của mình vào top 300 thế giới.
Trong khi đó, Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp hạng Singapore là quốc gia có mức độ tham nhũng thấp nhất trong ASEAN và thứ ba trên thế giới. Thái Lan xếp hạng 116, giảm từ vị trí 107 năm trước, thấp hơn cả Việt Nam, Indonesia và Lào. Tuy nhiên, năm 2024, thứ hạng tham nhũng của Thái Lan lại tốt hơn cả Lào.
"Tham nhũng là vấn đề mà chính phủ phải giải quyết khẩn cấp. Nếu không giải quyết triệt để, đất nước không thể nào thoát khỏi tình trạng trì trệ này", bà Chittawan nói.
Bà cho rằng các quốc gia châu Á khác từng nghèo như Thái Lan - chẳng hạn như Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam - đã có thể phát triển vì họ có những nhà lãnh đạo liêm chính, dũng cảm và quyết đoán đấu tranh chống tham nhũng, bắt đầu từ các công chức nhà nước và các quan chức cấp cao.
"Việt Nam từng bị tàn phá bởi chiến tranh, xếp hạng thấp hơn nhiều so với Thái Lan ở nhiều lĩnh vực. Hiện nay, quốc gia này đã vượt qua Thái Lan về giáo dục, nền chính trị ổn định", giảng viên kinh tế tại Đại học Kasetsart đánh giá.
Quy mô GDP của Việt Nam được tổ chức quốc tế dự báo ra sao?
Năm 2010, quy mô GDP của Việt Nam đạt 2.739,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 147,2 tỷ USD; đến năm 2019, GDP đạt 7.707,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 334,3 tỷ USD. Trong hai năm 2020 và 2021, mặc dù tốc độ tăng trưởng thấp do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nhưng nhìn chung quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng, lần lượt đạt 8.044,4 nghìn tỷ đồng và 8.487,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 346,6 tỷ USD và 366,5 tỷ USD.
Năm 2022, kinh tế Việt Nam đã phục hồi mạnh mẽ, quy mô kinh tế mở rộng đáng kể, đạt 9.621,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 413,3 tỷ USD. Đến năm 2024 đạt 11.511,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 476,3 tỷ USD, gấp 3,2 lần năm 2010.
Nếu so với các nước trong khu vực Đông Nam Á, khoảng cách quy mô kinh tế của Việt Nam so với các nước trong khu vực đã thu hẹp đáng kể. Vào năm 2010, GDP Indonesia gấp 5,13 lần quy mô GDP của Việt Nam; Thái Lan gấp 2,32 lần; Malaysia gấp 1,73 lần; Singapore gấp 1,63 lần; Philippines gấp 1,42 lần.
Quy mô GDP Việt Nam và Thái Lan giai đoạn 1990-2024. Nguồn: World Bank
Ở thời điểm đó, nếu xét trên góc độ quy mô GDP của toàn bộ nền kinh tế, Việt Nam đi sau Thái Lan 7 năm, Indonesia 10 năm, Singapore 4 năm. Cụ thể, GDP của Việt Nam năm 2010 gần tương đương với GDP của Indonesia năm 2000 (165 tỷ USD); Thái Lan năm 2003 (152,3 tỷ USD); Singapore năm 2006 (148,6 tỷ USD).
Tuy nhiên, đến năm 2024, với GDP đạt 476,3 tỷ USD, quy mô GDP Việt Nam đã vượt Malaysia (gấp 1,13 lần) và Philippines (gấp 1,03 lần), thu hẹp khoảng cách với các nước còn lại. Cụ thể, GDP của Indonesia chỉ còn gấp 2,93 lần quy mô GDP của Việt Nam; Thái Lan gấp 1,11 lần; Singapore gấp 1,15 lần...
Như vậy, với năng lực hiện tại của Việt Nam, nếu xét trên góc độ quy mô GDP của toàn bộ nền kinh tế, Việt Nam hiện đang đi sau Thái Lan 6 năm, Indonesia tới 16 năm, Singapore 2 năm. Cụ thể, GDP của Việt Nam năm 2024 gần tương đương với GDP của Indonesia năm 2008 (510,2 tỷ USD); Thái Lan năm 2018 (506,8 tỷ USD); Singapore năm 2022 (509 tỷ USD).
Theo dự báo mới nhất của Trung tâm dự báo, phân tích kinh tế độc lập của Anh (CEBR) tại Bảng xếp hạng liên minh kinh tế thế giới (World Economic League Table – WELT), trong những năm gần đây, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng GDP mạnh mẽ, vượt mức trung bình toàn cầu, thuộc nhóm cao nhất trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Trong thập kỷ tiếp theo, CEBR dự báo nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng trung bình 5,3% mỗi năm. Trong vòng 15 năm tới, vị thế của Việt Nam trên Bảng xếp hạng Kinh tế Thế giới sẽ có sự cải thiện. Cụ thể, quy mô GDP của Việt Nam được dự báo sẽ đạt 524 tỷ USD trong năm 2025 và đến năm 2040, quy mô GDP của Việt Nam sẽ đạt 1.407 tỷ USD, trở thành nền kinh tế lớn thứ 27 trên thế giới.
Đáng chú ý, các chuyên gia CEBR ước tính, thứ hạng quy mô kinh tế của Việt Nam có thể tăng nhanh trong tương lai. Cụ thể, CEBR dự báo, đến năm 2035, với quy mô GDP dự kiến đạt 994 tỷ USD, Việt Nam sẽ vươn lên vị trí thứ 27, vượt qua các nền kinh tế khác trong khu vực ASEAN như Singapore (864 tỷ USD), Thái Lan (839 tỷ USD).
*Tham khảo: Bangkok Post
